Het aantal horecagelegenheden in Nederland neemt gestaag toe. Echter, het toenemende personeelstekort leidt tot een begrenzing van deze groei. Door het tekort aan arbeidskrachten zijn horecaondernemers gedwongen hogere lonen te bieden. In combinatie met de verhoging van het lage btw-tarief resulteert dit in een verwachte prijsverhoging in 2019 van zo’n 4%, zegt de ING (2019).

Aantal Nederlandse horecagelegenheden neemt toe

Het aantal horecagelegenheden in Nederland is sinds 2015 met 6% gegroeid. Deze groei is relatief constant, ondanks een kleine dip in 2017. Het aantal horecagelegenheden in Overijssel heeft sinds 2015 een groei doorgemaakt van 7%, met een uitschieter in 2016. Hierna zwakt de groei wat af (LISA, 2019).

Het aandeel van het aantal horecagelegenheden in Overijssel ten opzichte van Nederland schommelt al jaren rond de 6%. Ook per regio zijn er geen grote fluctuaties. Salland, Vechtdal en Twente maken eenzelfde groei door als de gehele provincie. IJsseldelta en Weerribben-Wieden groeien sneller. Ten opzichte van 2015 is de groei van het aantal horecagelegenheden in IJsseldelta 10% en in Weerribben-Wieden 17%. Let wel, voor Weerribben-Wieden staat dit gelijk aan een groei van 120 naar 140. Met 6% heeft deze regio dan ook het kleinste aandeel horecagelegenheden ten opzichte van Overijssel (LISA, 2019).

Personeelstekort wordt steeds groter

Door de groei van het aantal horecagelegenheden, neemt ook de vraag naar personeel toe. Het personeelstekort in de Nederlandse horeca is gestegen van 10% in 2016, naar 30% in 2018 (CBS, 2019). In Overijssel is dit zelfs toegenomen van 4% naar 32%. Onderzoek van het UWV (2017) naar Nederlandse krapte- en overschotberoepen wijst uit dat in de horeca vooral een tekort is aan zelfstandig werkende koks. Tegelijkertijd is er juist een overschot aan onder andere medewerkers in bedrijfskantines. De verwachting is dat de groei van het aantal horecagelegenheden door het personeelstekort begrensd is.

Ondernemers nemen maatregelen

Stijgende lonen zijn een logisch gevolg van het personeelstekort. Uit onderzoek van de KHN (Koninklijke Horeca Nederland, 2019) blijkt dat 35% van de horecaondernemers meer loon biedt om goed personeel te krijgen en behouden.

De lonen stijgen in de horeca dan ook beduidend harder dan de overige lonen in Nederland. Volgens cijfers van het CBS (2019) zijn de groeien de lonen in de horeca sinds 2015 met 6% per jaar. Voor alle bedrijfstakken tezamen was dit gemiddeld 3% per jaar.

Naast het bieden van hogere lonen zijn de meest door ondernemers genomen maatregelen het aanbieden van flexibele werktijden (33%) en leerwerkplekken (32%). De KHN zet in op het aantrekken van studenten naar horeca-opleidingen en stages.

Prijzen worden hoger

Hogere lonen voor arbeidskrachten leiden tot hogere prijzen voor de consument. Volgens de ING (2019) zijn het nieuwe btw-tarief en hogere personeels- en inkoopkosten gezamenlijk verantwoordelijk voor een prijsverhoging van zo’n 4%. Ook door deze hogere prijzen wordt de groei in de horeca beperkt. Een rapport van de KHN (2015) bevestigt dat ook in de gastvrijheidssector een hogere prijs resulteert in een afname van de vraag, tenzij hier een breder of meer kwalitatief aanbod tegenover staat. Voor de horeca zijn geen eenduidige effecten beschikbaar, deze zijn namelijk afhankelijk van de verschillende markten en sub-sectoren waar de bedrijven zich in bevinden. Een voorbeeld, voor restaurants kan een prijstoename van 1% leiden tot een vraagafname van 1,2%. Dit houdt in dat een prijsverhoging van 4%, zoals de ING verwacht, een vraagafname van 4,8% kan betekenen.

Met deze ontwikkelingen staan horecaondernemers voor een uitdaging. Als een horecaondernemer wil blijven groeien, moet niet alleen het huidige personeelstekort opgelost worden, maar ook extra personeel aangenomen worden. Hoe kunnen horecaondernemers voldoende kwalitatief personeel aantrekken en behouden?

Bent u geïnteresseerd in mogelijke oplossingen? Houd dan ons Kennisplatform in de gaten. Wij plaatsen meer berichten over dit thema. Uiteraard denken wij ook graag mee. Neem daarvoor contact met ons op.

Yasmin van der Haven

Author Yasmin van der Haven

More posts by Yasmin van der Haven