Monitor Bezoekersstromen uitgelegd:

#1: Verzamelen van data

Met de Monitor Bezoekersstromen dragen we bij aan Overijssel als bewuste bestemming. Door bezoekersaantallen en -gedrag te voorspellen kunnen destinatiemarketingorganisaties, bezoekers en ondernemers afgewogen beslissingen nemen om de vrijetijdseconomie in balans te houden. Die voorspellingen kunnen gemaakt worden op basis van historische en actuele data. Zoals in vrijwel iedere sector, groeit ook in de vrijetijdseconomie het gebruik van data steeds meer. Dit is in het belang van zowel provincies en gemeenten als bewoners en bezoekers van een bepaald gebied. Want als je weet hoe recreanten zich door een gebied bewegen en op welke momenten, dan kun je er ook op sturen dat piekdruktes worden voorkomen, dat kansen in rustige gebieden beter worden gegrepen en dat bezoekers passende suggesties geboden krijgen. Hoe verzamelen wij data met onze Monitor Bezoekersstromen?

Privacy versus nauwkeurigheid van data

Hoe nauwkeuriger de gegevens zijn die je verzamelt, hoe nauwkeuriger je voorspellingen kunt doen over toekomstig gedrag. Je weet dan exact hoe lang een individu ergens is, welke richting deze opgaat en welke acties hij of zij onderneemt. Tegelijkertijd wil je de privacy van bezoekers niet schenden. In de pilots die we uitvoeren met onze Monitor Bezoekersstromen zijn we op zoek gegaan naar een goede balans tussen nauwkeurigheid en privacywaarborging van telmethodes.

Tal van telmethodes

Er zijn namelijk eindeloos veel verschillende methodes om bezoekersaantallen te meten. NBTC maakt onderscheid in acht verschillende soorten meetmethodes:

  1. Enquêtes
  2. Expert raadpleging
  3. Zelfregistratie
  4. Indirecte observatie
  5. Directe observatie
  6. Tellingen
  7. Big data
  8. Vaststellen en toepassen van ratio’s

Op deze website, ontwikkeld door NBTC , vind je meer informatie over al deze methodes.

Reeds bestaande data

We onderzoeken allereerst, samen met overheden en ondernemers, welke data er al beschikbaar zijn en maken daar zo efficiënt mogelijk gebruik van. In de regio’s waarin wij pilots uitvoeren zijn dat bijvoorbeeld verkeersmetingen, zoals tellers op de weg en de beschikbaarheid van parkeerplaatsen, etc. Het nadeel van reeds bestaande data is dat deze in eerste instantie worden verzameld voor andere doeleinden en daarom niet altijd precies passen bij de onderzoeksvraag. We combineren bestaande data daarom graag met eigen verkregen nieuwe data.

 Snel meten door inzet van experts

De meeste dataverzamelingen hebben een aanlooptijd nodig, door het plannen en installeren van telsystemen. Heb je deze tijd niet en ben je op zoek naar een snelle oplossing, dan kun je de hulp inschakelen van experts: mensen die in hun dagelijkse werk bezoekers zien komen en gaan, zoals parkbeheerders, boswachters of ondernemers. Zij geven hun indruk van de drukte. Dit kan enigszins vertekend zijn – zo vindt een boswachter het al snel te druk en kan een ondernemer nooit genoeg klandizie trekken. Wel kan het al snel een globaal beeld van de drukte geven.

Privacygevoelige meetinstrumenten

Wil je nauwkeuriger kunnen meten, spreekt het al gauw voor zich om data die gegenereerd worden door telefoons te verzamelen, omdat de meeste mensen die continu bij zich dragen. Door middel van WiFi of Bluetooth wordt een uniek identificatienummer (Mac-adres) doorgegeven. Dit geeft zeer nauwkeurige gegevens: de tellingen zijn vaak te herleiden naar unieke bezoekers en je weet precies waar deze bezoekers wanneer geweest zijn en welke route ze hebben afgelegd. Het verzamelen van soortgelijke gegevens kan ook via gps of uit het gebruik van apps. Qua privacygevoeligheid bevinden deze methodes zich in een grijs gebied en er worden sporadisch vragen over gesteld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Bovendien zijn deze methodes niet in elke situatie goed in te zetten. Zo is er in veel natuurgebieden te weinig telefonisch bereik om een betrouwbaar beeld te geven.

Naast het meten van gegevens uit mobiele telefoons kunnen er camera’s worden ingezet. De technologie hierachter wordt steeds slimmer, met automatische herkenning van bijvoorbeeld het type mobiliteit. Zo registreert het systeem heel exact hoeveel wandelaars, fietsers of automobilisten de camera passeren en kan het dubbelingen uitfilteren. Om rekening te houden met de privacy van de geregistreerde passanten, bestaan er ook technieken om het beeld om te zetten in een vorm waarin mensen niet meer herkenbaar zijn. Ook zijn er camera’s die in 360 graden objecten meten, inclusief hun snelheid en richting. In een van onze pilots hebben we deze techniek genaamd Mindhash ingezet om in korte tijd op een specifiek vekeers(knel)punt metingen te doen.

Nauwkeurigheid en privacy in balans

Foto: Abelleisure

De methodes hierboven zijn het meest efficiënt en nauwkeurig. Vergelijk het maar met ouderwets langs de weg mensen staan tellen met een klikker: dat is tijdrovend en gevoelig voor meetfouten. Wel heb je dan veel minder met privacy te maken. Daarom zijn er ook verschillende, modernere, alternatieven voor het kliksysteem. Neem bijvoorbeeld telslangen op de weg of drukgevoelige platen die in de grond verwerkt worden. Passeert een bezoeker deze sensoren, dan wordt dit geregistreerd, zonder dat er gegevens bekend zijn over wie deze persoon is. Het nadeel: je weet ook niet altijd het type mobiliteit en of dezelfde bezoeker deze plek meer dan één keer passeert, of dat het verschillende bezoekers zijn. Hetzelfde geldt voor laserkastjes: deze kunnen op elke willekeurige plek in een bezoekersgebied worden opgehangen. Wanneer een laserstraal wordt onderbroken, weet het systeem dat iemand de route passeert.

 

In de pilotregio’s van de Monitor Bezoekersstromen wegen we de verschillende meetmethodes zorgvuldig op elkaar af. Alle methodes hebben hun eigen voor- en nadelen. Voor ons zijn telsensoren de beste optie, vanwege de goede balans tussen nauwkeurigheid en privacygevoeligheid. We experimenteren met deze methodes en hoe we deze precies inzetten: welk type telsensoren plaatsen we, hoeveel en waar precies? In combinatie met reeds bestaande data, zoals veerkeers- en weersinformatie en geplande evenementen, levert deze methode voldoende informatie op om nauwkeurige voorspellingen te doen. Dat is immers waar het uiteindelijk om draait!

Van data naar voorspellen en managen

De data die we verzamelen en de daar uit volgende voorspellingen gebruiken we om het toerisme in Overijssel beter te managen. Alle stappen die daarbij komen kijken lichten we toe in een reeks aan artikelen. Houd deze website in de gaten voor meer!